على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

693

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

بىماحصل ( bi - m - hasal ) ص . پ . بىفايده . و بدبخت . و بىنصيب و بىبهره . بىمادر ( bi - m dar ) ص . پ . يتيم و كسى كه مادر نداشته باشد . بيمار ( bim r ) ص . پ . ناتن درست و دردمند و مريض و ناتوان و ناخوش و رنجور و خسته . وا . چشم معشوق . و بيمار بودن ف ل . : رنجور و ناخوش بودن . و بيمار شدن : ناخوش شدن . و بيمار كردن ف م . : ناخوش كردن . بيمار ! ( bim - r ) پ . كلمهء امر يعنى بترس و بيم كن . بيمارانه ( bim r ne ) ص . پ . منسوب به بيمار . و پرهيزانه و غذائى كه براى بيمار ترتيب مىدهند . بيمار باريك ( bim r - b rik ) ص . پ . مسلول و مدقوق . بيمارپرست ( bim r - parast ) ا . پ . پرستار بيمار . بيمارپرسى ( bim r - porsi ) ا . پ . عيادت . و بيمارپرسى نمودن ف م . : عيادت كردن . بيمارجگر ( bim r - jegar ) ص . پ . مكبود . بيمارچشم ( bim r - cacm ) ص . پ . مرمود . بيمارخانه ( bim r - x ne ) ا . پ . مريضخانه و بيمارستان . بيمارخيز ( bim r - xeyz ) ص . پ . كسى كه تازه از بيمارى برخاسته باشد و شخص ناقه . بيماردار ( bim r - d r ) ا . پ . پرستار و مواظب شخص بيمار . بيماردارى ( bim r - d ri ) ا . پ . پرستارى و مواظب بيمار بودن . و بيمار دارى كردن ف م . : پرستارى كردن از بيمار . بيمارژون ( bim r - jun ) ا ج . پ . دسته‌اى از سپاهيان بيمار و مجروح و خسته و عليل . بيمارسان ( bim r - s n ) ص . پ . بيمار مانند . وا . بيمارستان . بيمارستان ( bim rest n ) ا . پ . عمارت و خانه‌اى كه جهت بيماران بنا شده و در آنجا بيماران بىبضاعت و بىكس را پذيرفته و مجانا و بلاعوض آنان را تداوى كرده و دوا و غذا مىدهند و پرستارى مىكنند . و هر وانگه و هروانه نيز گويند . بيمارغنج ( bim r - qanj ) ص . پ . بيمارناك و دردمند و عليل يعنى كسى كه بيشتر اوقات رنجور باشد . و نيز كسى كه تمارض كرده باشد يعنى بيمارى او از روى ناز و غمزه بود . بيمارگران ( bim r - ger n ) ص . پ . كسى كه به مرض مزمنى گرفتار باشد . بيمارگون ( bim r - gun ) ص . پ . كسى كه بواسطهء ناخوشى رنگش برگشته باشد . بيمارگين ( bim r - gin ) ا . پ . غذاى بيمار و پرهيزانه و بيمارانه . و ص . عليل . بيمارناك ( bim r - n k ) ص . پ . عليل . بيماره ( bim re ) ص . پ . مريض و دردمند و بيمار و رنجور و خسته . و ناتوان . بيمارى ( bim ri ) ا . پ . مرض و ناخوشى و رنجورى و ناتن درستى . بيماريناك ( bim ri - n k ) ص . پ . جايى كه بيمارى و ناخوشى مىآورد . بىمآل ( bi - ma l ) ص . پ . بىانجام . و در كارى گويند كه عاقبت آن محمود نباشد . بىمالك ( bi - m lek ) ص . پ . بىصاحب . بيمان ( bi - m n ) ص . پ . بىآبرو و رسوا و بدنام . و معيوب . بيمانند ( bi - m nand ) ص . پ . بىنظير و بىعديل . و محو شده و فسخ‌شده . بىمأوى ( bi - ma'v ) ص . پ . نامسكون و ناضيافت . بىمايگى ( bi - m yegi ) ا . پ . فقر و پريشانى و گدائى و بىنوائى . بىمايه ( bi - m ye ) ص . پ . بىچيز و فقير و گدا و بىنوا . و حقير و ناكس . بيم‌بر ( bim - bar ) ا . پ . بها و قيمت . ص . بيم‌برنده و ترسنده . بىمثال ( bi - mes l ) ص . پ . بىنظير و بىمشابهت و نابرابر . بىمثل ( bi - mesl ) ص . پ . بىمانند و بىشبه و بىنظير . بىمجال ( bi - maj l ) ص . پ . بىفرصت و بىطاقت . و ناتوان . بىمحابا ( bi - moh b ) ص و م ف . پ . بىتكلف و بىادب . و ناپرهيزگار . و بآزادى و بيدريغ . و بىمحابا پلنگ ا . : دنيا و روزگار و بخت و مرگ و موت . بىمحاسبه ( bi - moh sabe ) م ف . پ . بدون حساب . بىمحل ( bi - mahal ) و ( bi - mahall ) ص . پ . نالايق و نامناسب . و م ف . بىهنگام و بىوقت . و بىمحل كردن ف م . : اعتنا نكردن . و ناپذيرفتن . بىمحلى ( bi - mahali ) و ( bi - mahalli ) ا . پ . بىاعتنائى . و ناپذيرائى . بىمدد ( bi - madad ) ص . پ . بىيار و بىمعين . و بيچاره و فرومانده . بيمر ( bi - mar ) ص . پ . بيشمار و بىحد و حساب . و بسيار .